\\
قلعه زین الدین یزد
قلعه زین الدین یزد

کاروانسرای زین الدین

همانطور که خیلی از ما می دانیم استان یزد یکی از استان های تاریخی ما است. این استان آثار باستانی زیبایی دارد که هرچند بار هم از آنها دیدن کنید باز هم دوست دارید به آنجا بروید. مهریز یکی از شهرهای استان یزد میباشد که تاریخ بسیار قدیمی دارد و به دلیل آثار باستانی موجود در آن، سالانه گردشگران زیادی را به خود جذب میکند. یکی از آثار باستانی این شهر کاروانسرای زین الدین میباشد. این کاروانسرا قدمتی 400 ساله دارد که با زیبایی های خود نظر گردشگران بسیاری را به خود جلب می نماید. هرچه از این کاروانسرا بگوییم باز هم کم است. در ادامه با افراگشت کهن در ذهن شما فضایی مجازی از این کاروانسرا را ایجاد می نماییم.

کاروانسرا ی زین الدین در 60 کیلومتری جاده یزد - کرمان یعنی درست در دل کویرقرار گرفته که زیبایی حیرت انگیزی دارد. این کاروانسرا از دوران صفویه باقی مانده که امروزه به عنوان یکی از آثار تاریخی از آن استفاده میشود. بازسازی این بنا از سال 1380 تا سال 1382 طول کشید. این کاروانسرا در گذشته جهت محل اقامت بومیان ساخته شده بود که بعد از بازسازی به سبک و شیوه سنتی تبدیل شده و آماده پذیرایی یکصد مهمان میباشد. با اقامت در این کاروانسرا تغییر رنگ هوا به سیاهی و تیرگی کوه ها را به چشم دیده و تصویری به یاد ماندنی را در ذهن خود بجا میگذارید.

معماری این کاروانسرا بسیار متفاوت بوده و همانند آن به جز کاروانسرای بین کاشان و نطنز که به ویرانی کشیده شده، یافت نمی شود. این کاروانسرا در قرن 10 به مناسبت دیدار شاه عباس با زین الدین گنجعلی خان ساخته شد. شاه عباس در دوران سلطنت خود 999 کاروانسرا بنا کرده که زین الدین یکی از بی نظیر ترین آنها به حساب می آید. محمد سلطان وظیفه معماری این بنا را به عهده داشت که ایشان یکی از بهترین معمارهای آن زمان به حساب می آمد. ویژگی که باعث متمایز شدن این کاروانسرا نسبت به دیگر کاروانسرا ها شده است پله های دایره شکل این بنا میباشد. در آن زمان مسلمانان در بناهایی که می ساختند از اعداد مقدسشان استفاده میکردند به همین خاطر در کاروانسرای زین الدین هم اعدادی نظیر 5 برج 12 صفه نیز دیده میشود. این بنا تنها بنای مدور ایرانی بوده که در جاده ابریشم ساخته شده بود. کاربرد کاروانسرای زین الدین در قرن 10 برای استراحت تفنگچیان و مستحفظان بوده که امروزه هم از برای اقامت گردشگران و مهمانان استفاده میشود. معماری این بنا به گونه ای است که دایره شکل بوده و پنج پلان نیم دایره چسبیده به دیوار هشتی دارد. بعد این بنا دوازده ضلعی میباشد که دارای رواق هایی با سکو بوده که در اطراف آن قرار گرفته است. جنس این بنا از آجر است. در بخش شمالی آن اتاق هایی وجود دارد که مخصوص شاه نشین ها بوده که امروزه نیمی از آن سالن غذا خوری و نیمی دیگر فرشهای دست بافت و پشتی قرار گرفته و محل نشستن و استراحت کردن مهمان ها میباشد.

برای تماشا کردن کوه ها و کویر باید از پله های دو طرف کاروانسرا استفاده کرد و توسط آنها به پشت بام رفت و شاهد آسمان زیبا در شب بود. بهترین مکان برای دیدن آسمان پر ستاره کویر و تاریکی شب، کاروانسرای زین الدین است که شما میتوانید با کمترین هزینه از آن استفاده کنید و یک شب به یاد ماندنی را داشته باشید. با رفتن به کاروانسرای زین الدین می توانید یکی از قدیمی ترین جاذبه های یزد را نیز دیدن کنید. این جاذبه نامش قلعه سریزد است. این قلعه از جنس کاه بوده که بسیار هم بزرگ است و دور تا دور آن خندق هایی برای حفاظت از جان و مال افراد قرار گرفته است.

این قلعه دارای سه طبقه است که صحیح و سالم باقی مانده و هر طبقه آن دارای یک ورودی باریک است که عبور از آن غیر ممکن میباشد. بخش داخلی این قلعه 1800 سال پیش بنا شده و بخش بیرونی آن مربوط به دوران صفویان میباشد. تمامی محوطه این قلعه را یک خندق به عمق 5 متر و حفاظ های چوبی محاصره کرده است. درون قلعه دالان هایی باریک وجود دارد که تنها یک نفر میتواند از آن عبور کند. برای رسیدن به این مکان زیبا و گذراندن حد اقل یک شب در کاروانسرای زین الدین و تجربه یک سفر به یاد ماندنی باید به 62 کیلومتری جنوب یزد و 40 کیلومتری شهرستان مهریز بروید.